وبنوشت حجت الاسلام مهدي يوسفيان
مهدی بلاگ

بسم الله الرحمن الرحیم

به نام خداوند بخشنده مهربان‏* ما آن [قرآن‏] را در شب قدر نازل كرديم!* و تو چه مى دانى شب قدر چيست؟! * شب قدر بهتر از هزار ماه است!* فرشتگان و «روح» در آن شب به اذن پروردگارشان براى (تقدير) هر كارى نازل مى شوند.* شبى است سرشار از سلامت (و بركت و رحمت) تا طلوع سپيده!»

در این سوره، خداوند به نکات مهمی اشاره کرده است از جمله:

1- جایگاه بلند و ارزشمند شب قدر، که در جای دیگر از آن به شب مبارک یاد می کند «إِنَّا أَنزَلْنَهُ فىِ لَيْلَةٍ مُّبَارَكَة؛ كه ما آن را در شبى پر بركت نازل كرديم‏» (دخان/3)

2- نزول قرآن

3- نزول ملائکه

4- تفریق و تقدیر امور، که در اینجا از تعبیر «کل امر» استفاده شده و در سوره دخان آمده «فِيهَا يُفْرَقُ كلُ‏ُّ أَمْرٍ حَكِيم‏؛ در آن شب هر امرى بر اساس حكمت (الهى) تدبير و جدا مى گردد.» (دخان/4)

برای آنکه روشن شود این آیات نورانی چگونه به وجود امام مهدی (علیه السلام) دلالت دارد لازم است چند نکته مورد بررسی قرار گیرد.

نکته اول؛ در شب قدر چه اتفاقی می افتد؟

در این که در ماه رمضان و شب قدر قرآن نازل شد، شکی نیست. ولی آیا اهمیت و جایگاه شب قدر فقط به خاطر نزول قرآن است؟ آیا در شب قدر اتفاق دیگری نیز رخ می دهد که باعث اهمیت این شب شده است؟

امام جواد از پدران گرامیش از امیر مؤمنان علی (علیهم السلام) نقل می فرماید: رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) به اصحابش فرمود: آمِنُوا بِلَيْلَةِ الْقَدْرِ فَإِنَّهُ يَنْزِلُ فِيهَا أَمْرُ السَّنَةِ‏؛ به شب قدر ايمان بياوريد زيرا امر سال در آن شب نازل مى شود. (ارشاد، شیخ مفید، ج2، ص346، باب ما جاء من النص على إمامة صاحب الزمان الثاني عشر من الأئمة ص في مجمل و مفصل‏، ح2)

در حدیث دیگر آمده است امام علی (علیه السلام) به ابن عباس فرمود: همانا شب قدر در هر سالى هست، و در آن شب كار همه سال فرود آيد. (همان، ح3)

مرحوم علامه طباطبایی در این زمینه می گوید: ظاهرا مراد از قدر تقدير و اندازه گيرى است، پس شب قدر شب اندازه گيرى است، خداى تعالى در آن شب حوادث يك سال را يعنى از آن شب تا شب قدر سال آينده را تقدير مى كند، زندگى، مرگ، رزق، سعادت، شقاوت و چيزهايى ديگر از اين قبيل را مقدر مى سازد، آيه سوره دخان هم كه در وصف شب قدر است بر اين معنا دلالت دارد «فِيها يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ أَمْراً مِنْ عِنْدِنا إِنَّا كُنَّا مُرْسِلِينَ رَحْمَةً مِنْ رَبِّكَ» در آن شب هر امرى بر اساس حكمت (الهى) تدبير و جدا مى گردد. [اين‏] كارى است [كه‏] از جانب ما [صورت مى گيرد]. ما فرستنده [پيامبران‏] بوديم. اينها همه به خاطر رحمتى است از سوى پروردگارت (دخان/4-6)، چون «فرق»، به معناى جدا سازى و مشخص كردن دو چيز از يكديگر است، و فرق هر امر حكيم جز اين معنا ندارد كه آن امر و آن واقعه اى كه بايد رخ دهد را با تقدير و اندازه گيرى مشخص سازند. (المیزان، ج20، ص331)

در تفسیر نمونه نیز به این مطلب اشاره شده است: منظور از «مِنْ كُلِّ أَمْر» اين است كه فرشتگان براى تقدير و تعيين سرنوشت ها و آوردن هر خير و بركتى در آن شب نازل مى شوند، و هدف از نزول آنها انجام اين امور است. يا اينكه هر امر خير و هر سرنوشت و تقديرى را با خود مى آورند. (تفسیر نمونه، ج27، ص185)

آلوسی از مفسران اهل سنت می گوید: براي هر کاري که تقدير در آن سال، تا سال آينده، به آن تعلق گرفته و خداوند سبحان، آن را اظهار نموده است.اين، نظر عده اي از علما است. (تفسیر روح المعانی، ج15، ص419)

نکته دوم؛آیا شب قدر در هر سال است یا مخصوص زمان پیامبر اسلام بوده است؟

در مجمع البیان آمده است: روايتى از ابوذر رسيده كه گويد: گفتم: يا رسول اللَّه شب قدر آن شبى بود كه بر عهد پيامبران بود نازل مي شد در آن، پس وقتى آنها از دنيا رفتند آن شب برداشته شد؟ آن حضرت فرمود: نه بلكه آن هست تا روز قيامت. (مجمع البیان، ج10، ص786)

مرحوم علامه طباطبایی در پاسخ به این سؤال می گوید: شب قدر منحصر در شب نزول قرآن و آن سالى كه قرآن در آن شبش نازل شد نيست، بلكه با تكرر سنوات، آن شب هم مكرر مى شود، پس در هر ماه رمضان از هر سال قمرى شب قدرى هست، كه در آن شب امور سال آينده تا شب قدر سال بعد اندازه گيرى و مقدر مى شود. براى اينكه اين فرض امكان دارد كه در يكى از شب هاى قدر چهارده قرن گذشته قرآن يكپارچه نازل شده باشد، ولى اين فرض معنا ندارد كه در آن شب حوادث تمامى قرون گذشته و آينده تعيين گردد. علاوه بر اين، كلمه «يفرق» به خاطر اينكه فعل مضارع است استمرار را مى رساند، در سوره مورد بحث هم كه فرموده: «شب قدر از هزار ماه بهتر است» و نيز فرموده: «ملائكه در آن شب نازل مى شوند» مؤيد اين معنا است. (المیزان، ج20، ص331)

در تفسیر نمونه در پاسخ به این سؤال چنین آمده است: با توجه به اينكه «تنزل» فعل مضارع است، و دلالت بر استمرار دارد (در اصل «تتنزل» بوده) روشن مى شود كه شب قدر مخصوص به زمان پيغمبر اكرم (صلی الله علیه و آله و سلم) و نزول قرآن مجيد نبوده، بلكه امرى است مستمر و شبى است مداوم كه در همه سال تكرار مى شود. (تفسیر نمونه، ج27، ص184)

با رجوع به مفاتیح الجنان و اعمال شب قدر نیز می توان دریافت که از نظر اهل بیت (علیهم السلام) شب قدر هر سال وجود دارد.

امام صادق (علیه السلام) فرمود: إذا كان ليلة القدر و فيها يفرق كل امر حكيم نادى مناد، تلك الليلة من بطنان العرش: ان الله تعالى قد غفر لمن أتى قبر الحسين عليه السلام في هذه الليلة؛ هنگامی که شب قدر باشد و در آن هر امر حکیم جدا می شود، در دل شی منادی ندا می دهد: خداوند بخشید کسی را که به زیارت قبر حسین آمد. (نورالثقلین، ج5، ص613)

نکته سوم؛ ملائکه در این شب به کجا و چه کسی نازل می شوند؟

وقتی شب قدر هر سال بوده و در آن شب مقدرات سال توسط فرشتگان نازل می شود، و می دانیم که در زمان حیات پیامبر، ملائکه بر ایشان وارد می شدند، اینک جای این پرسش است که: پس از پیامبر، فرشتگان بر چه کسی نازل می شدند؟ بر زمین که نمی شود، زیرا زمین خاکی نه لیاقت و نه توانایی تحمل این امر را دارد؛ لذا باید پس از پیامبر کسی در درجات بلند قرب الهی همچون پیامبر باشد که بتواند نزول ملائکه و مقدرات را تحمّل کند و ملائکه بر او فرود آیند.

امام جواد از پدران گرامیش از امیر مؤمنان علی (علیهم السلام) نقل می فرماید: که رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) به اصحابش فرمود: آمِنُوا بِلَيْلَةِ الْقَدْرِ فَإِنَّهُ يَنْزِلُ فِيهَا أَمْرُ السَّنَةِ وَ إِنَّ لِذَلِكَ وُلَاةً مِنْ بَعْدِي عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ وَ أَحَدَ عَشَرَ مِنْ وُلْدِه‏؛ به شب قدر ايمان بياوريد زيرا امر سال در آن شب نازل مى شود و دست هاى توانائى از آن امر حفاظت مي كنند و در اجراى آن مي كوشند و آنها على و يازده فرزند او هستند. (ارشاد، شیخ مفید، ج2، ص346، باب ما جاء من النص على إمامة صاحب الزمان الثاني عشر من الأئمة ص في مجمل و مفصل‏، ح2)

در حدیث دیگر آمده است: امام علی (علیه السلام) به ابن عباس فرمود: إِنَّ لَيْلَةَ الْقَدْرِ فِي كُلِّ سَنَةٍ وَ إِنَّهُ يَنْزِلُ فِي تِلْكَ اللَّيْلَةِ أَمْرُ السَّنَةِ وَ لِذَلِكَ الْأَمْرِ وُلَاةٌ مِنْ بَعْدِ رَسُولِ اللَّهِ. فَقَالَ لَهُ ابْنُ عَبَّاسٍ: مَنْ هُمْ؟ قَالَ: أَنَا وَ أَحَدَ عَشَرَ مِنْ صُلْبِي أَئِمَّةٌ مُحَدَّثُون‏؛ همانا شب قدر در هر سالى هست، و در آن شب كار همه سال فرود آيد، و براى آن كار پس از رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) سرپرستانى هست. ابن عباس عرض كرد: آن سرپرستان كيانند؟ فرمود: من و يازده تن فرزندانم كه از صلب منند امامانى هستند كه فرشتگان با آنان حديث كنند. (همان منبع، ح3)

از امام جواد (علیه السلام) نقل شده است: اى گروه شيعه: با سوره «انا انزلناه» (با اهل سنت) مخاصمه و مباحثه كنيد تا پيروز شويد، به خدا كه آن سوره پس از پيغمبر حجت خداى- تبارك و تعالى- است بر مردم و آن سوره سرور دين شماست (بزرگترين دليل مذهب شماست) و نهايت دانش ماست (زيرا كاشف از شب قدر است و در آن شب مكنونات علمى براى ما هويدا مى گردد)، اى گروه شيعه با آيات «حم  وَ الْكِتابِ الْمُبِينِ  إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةٍ مُبارَكَةٍ إِنَّا كُنَّا مُنْذِرِينَ» (سوره دخان) مخاصمه كنيد، زيرا اين آيات مخصوص واليان امر امامت است بعد از پيغمبر (صلّى اللَّه عليه و آله و سلم).‏ (کافی، ج1، کتاب الحجه، بَابٌ فِي شَأْنِ إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ وَ تَفْسِيرِهَا، ص249، ح6)

و در روایت دیگر فرمود: به خدا سوگند كسى كه شب قدر را باور دارد مي داند كه آن شب مخصوص ماست، زيرا چون وفات پيغمبر (صلّى اللَّه عليه و آله و سلم) رسيد، درباره على (عليه السلام) (به امتش) فرمود: ولىّ و سرپرست شما پس از من اين على است، اگر از او اطاعت كنيد، به هدايت رسيد، اما كسى كه به شب قدر ايمان ندارد، منكر است (امامت ما را و اختصاص شب قدر را به ما) و كسى كه به شب قدر ايمان دارد و با ما هم رأى نيست (آن را مختص ما نمي داند) در راستگوئى راهى ندارد، جز اينكه بگويد: آن شب مختص به ماست، و هر كه نگويد دروغگوست، زيرا خداى- عز و جل- بزرگتر از آن است كه آن امر بزرگ را توسط جبرئيل و فرشتگان به سوى كافر فاسقى فرو فرستد و اگر بگويد: به خليفه گمراهى نازل مى كند، گفتارشان ياوه و بى ارزش است و اگر بگويد: به هيچ كس نازل نمي شود، ممكن نيست كه چيزى به سوى هيچ چيز نازل شود و اگر بگويند- و خواهند گفت- شب قدر حقيقت ندارد، به گمراهى دورى افتاده اند. (همان، ص253، ح9)

 



...

طبقه بندی: بدون دسته
نوشته شده در تاریخ یکشنبه بیست و دوم تیر 1393 توسط مهدی یوسفیان | یک نظر
مرجع دریافت ابزار و قالب وبلاگ
By Ashoora.ir & Blog Skin
قالب وبلاگ